Strona główna

Jurajski Serwis Turystyczny - Jura, noclegi, agroturystyka

wyszukiwanie zaawansowane
poniedziałek, 19 listopada 2018 r.
imieniny obchodzą: Elżbieta, Faustyna
  • banerek_agrojura

Gmina Przyrów

Strona główna » Gminy » Gmina Przyrów

data dodania: 2009-07-09 08:44:45

gmina: Przyrów
powiększ

Gmina Przyrów zajmuje powierzchnię 80,4 km2 i jest położona w odległości około 35 km na wschód od Częstochowy, na skrzyżowaniu dróg krajowych Częstochowa - Kielce oraz Radomsko - Siewierz.
Gmina usytuowana jest na styku Wyżyny Krakowsko - Częstochowskiej z Niecką Nidziańską. Granica między tymi jednostkami przebiega w osi połódniowy-wschód - północny-zachód.

Pod względem budowy geologicznej na obszarze gminy Wyżyna Krakowsko - Częstochowska, będąca płytą wapieni górno jurajskich, łagodnie pochyla się ku północnemu - wschodowi i zapada się pod utwory kredowe Niecki Nidziańskiej. Taki układ geologiczny warunkuje z jednej strony występowanie podziemnych źródeł wód jurajskich, z drugiej strony zaś wysoki stopień zabagnienia powierzchni terenów niżej położonych. Ogromny wpływ na ukształtowanie powierzchni gminy wywarła działalność lądolodu skandynawskiego. W jednym ze stadiów zlodowacenia śródlądowego (ok.240-120 tys.lat p.n.e.) czoło lodowca przebiegało wzdłuż progu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Licznie zachowane osady polodowcowe: piaski, żwiry, iły, głazy wskazują, że teren ten był częścią moreny dennej, a masy wód z topniejącego lodowca spływały w kierunku północno-zachodnim żłobiąc bruzdy pradolin. Wniosek ten potwierdza w rzeczywistości charakterystyczna rynna polodowcowa łącząca Pilicę z Wartą, której zarys jest łatwo dostrzegalny dla studiującego środowisko, bądź też mapy topograficzne.

Współcześnie pradolinę tę częściowo wykorzystują: koryto rzeki Wiercicy oraz strumień Kanał Lodowy, które są dopływami rzeki Warty. Rzeka Wiercica w swoim biegu od zbiornika w Zalesicach ma uregulowane koryto z licznymi progami i charakteyzuje się szybkim nurtem. W części zachodniej gminy rozpościera się duży kompleks leśny stanowiący Park Krajobrazowy "Stawki", który jest częścią Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych. W obrębie Parku wydzielony został chroniony rezerwat "Wielki Las". W południowej części gminy, w obrębie wsi Julianka, Sygontka i Zalesice u podstawy wychodni skał utworów jurajskich występuje szereg źródeł krystalicznej wody jurajskiej zasilających rzekę Wiercicę, noszących nazwę "Niebieskie Źródła" z racji charakterystycznego zabarwienia obserwowanego przy słonecznej pogodzie. Na terenie gminy nie ma skał ostańcowych tak charakterystycznych dla środkowego terenu rzeki Wiercicy (gm.Janów), ale można obserwować budowę geologiczną gminy w dwóch wapiennikach występujących w obrębie wsi Sygontka. We wsi Sygontka opodal cmentarza na Łysej Górze jest taras widokowy, z którego obserwować można w kierunku południowym tereny leśno - polne wsi Sieraków oraz lesiste wzgórza Jurajskiego Parku Krajobrazowego, a kierunku zachodnim przy dobrej pogodzie, widoczne są ruiny zamku w Olsztynie.

Gmina Przyrów posiada rolniczy charakter gospodarki oparty o hodowli bydła mlecznego, co wynika z dolinnego, łąkowego charakteru północnej części gminy. Nie ma tu rozwiniętego potencjału przetwórstwa rolnego, co jest bolączką na dziś tutejszej gospodarki. Szereg drobnych warsztatów rzemieślniczych, głównie ślusarskich, nie ma większego znaczenia gospodarczego. Niegdyś na terenie gminy było zlokalizowanych 6 młynów zbożowych, które z jednym wyjątkiem wykorzystywały siłę rzeki Wiercicy. Surowce naturalne reprezentowane są w postaci nieeksploatowanych zasobów piasków budowlanych i fornierskich.

Głównym bogactwem naturalnym gminy są wody powierzchniowe i głębinowe. Rzeka Wiercica stanowi podstawę istniejących i nowobudowanych stawów rybackich w miejscowościach Zalesice, Sygontka, Knieja i Smyków, na których prowadzi się intensywną gospodarkę rybną. Wody głębinowe to dwa potężne zbiorniki podziemnych wód kredowych oraz jurajskich. Szczególne wody jurajskie są cennym bogactwem z racji swej doskonałej jakości i czystości. Wody te miały być wykorzystane dla potrzeb miasta Częstochowy jednak plany te zostały zarzucone. Wody jurajskie mogą być wykorzystane do celów pitnych, a póki co, poprzez liczne źródła, zasilają rzekę Wiercicę, w której wędkarze mogą łowić pstrągi. W trosce o losy środowiska naturlanego i zasobów wód głębinowych gmina wybudowała oczyszczalnię ścieków w Przyrowie oraz gminne składowisko odpadów komunalnych.


Na terenie zachodniej części gminy zlokalizowany jest Park Krajobrazowy "Stawki" o pow. 1800 ha obejmujący kompleks lasów olchowych, łęgowych, grądowych i borów. Park stanowi obszar przejściowy pomiędzy Wyżyną Częstochowską a Niecką Włoszczowską, na którym znajdują się podmokłe łąki i łęgowe lasy jesionowo-wiązowe z ostojami jodły. Są one siedliskiem rzadkich gatunków roślin i zwierząt, przede wszystkim górskich. W obrębie Parku znajduje się rezerwat "Wielki Las" stanowiący kompleks wilgotnych lasów łęgowo-olchowych na silnie podmokłym obszarze źródliskowym. Dominującym zespołem roślinnym jest specyficzna postać podgórskiego łęgu jesionowego. w którym występują bardzo rzadkie na niżu gatunki roślin górskich. Rezerwat stanowi ostoję dla bociana czarnego. W północno-zachodniej części Parku znajdują się zespoły olch, łęgów, grądów i borów jodłowo - sosonowych, z dużą domieszką jodły.

Bardzo ciekawe, z racji warunków krajobrazowych, są tereny południowej części gminy, gdzie w okolicy Zalesic i Sygnotki znajdują się czołowe wzgórza Jury Krakowsko - Częstochowskiej. Rozpościerają się stąd wspaniałe widoki na najbliższą, ale i dalszą okolicę.

Niewątpliwą atrakcją turystyczną, szczególnie dla osób zakochanych w przyrodzie jest zespół leśny Parku Krajobrazowego, gdzie oprócz możliwości spotkania wielu interesujących i rzadkich gatunków roślin, oraz zwierząt można odpocząć wśród nieskażonej przyrody. Drugim atrakcyjnym dla turysty terenem Gminy Przyrów jest obszar źródliskowy zlokalizowany w okolicy wapienników w Sygontce oraz zalewu w Zalesicach. Bogactwo licznych źródeł bujnej roślinności oraz rozlewiska rzeki sprawiają, że można tu wspaniale odpocząć. Każdy odwiedzający teren gminy powinien również wstąpić do zespołu kościelno - klasztornego Sióstr Dominikanek w Aleksandrówce, gdzie oprócz doznań duchowych można podziwiać piękno zabytkowej architektury.

Zabytki:
- Kościół p.w. św. Mikołaja w Przyrowie
- Kościół p.w. św. Anny w Aleksandrówce
- Klasztor Sióstr Dominikanek Klauzurowych w Aleksandrówce

źródło: www.przyrow.pl


wyświetleń: 8571

autor: agrojura.pl

Strona główna

Informacje o 48 gminach jurajskich, baza agroturystyk, hoteli, pensjonatów, punktów gastronomicznych, atrakcje, aktualne wydarzenia