Strona główna

Jurajski Serwis Turystyczny - Jura, noclegi, agroturystyka

wyszukiwanie zaawansowane
poniedziałek, 19 listopada 2018 r.
imieniny obchodzą: Elżbieta, Faustyna
  • banerek_agrojura

Gmina Wolbrom

Strona główna » Gminy » Gmina Wolbrom

data dodania: 2009-07-09 15:15:59

gmina: Wolbrom
powiększ

Miasto i Gmina Wolbrom położone są na jednym z najbardziej atrakcyjnych w Polsce rejonów turystycznych - Wyżynie Krakowsko - Częstochowskiej, zwanej potocznie Jurą, w najwęższym odcinku Bramy Wolbromskiej. Jest to obniżenie o przebiegu wschód - zachód rozgraniczające Wyżynę Olkuską i Wyżynę Częstochowską. Wolbrom jest położony na cyplu wapiennym na wysokości 375 - 380 m n.p.m. Z uwagi na wyżynne położenie gminy występujący na tym obszarze klimat różni się od występującego na terenach sąsiednich. Charakteryzuje się krótszym okresem wegetacyjnym roślin w lecie i dłuższym okresem zalegania pokrywy śnieżnej w zimie.

Mimo, iż gmina Wolbrom znajduje się w strefie wpływów Śląska, odznacza się bardzo niskim poziomem zanieczyszczeń, zarówno atmosferycznych, jak i wodnych czy glebowych. Gmina stanowi źródliskowy obszar rzeki Biała Przemsza, która po połączeniu z Czarną Przemszą uchodzi do Wisły pod Oświęcimiem. Biała Przemsza bierze swój początek z torfowiska w Wolbromiu. Górny odcinek tej rzeki nosi nazwę Pokrzywianki. Z tych samych torfowisk bierze swój początek płynąca na wschód rzeka Szreniawa, która wpada do Wisły w pobliżu Koszyc. Białą Przemszę zasila również Centara, wypływająca spod Łobzowa i łącząca się z Zalewem Wolbromskim. Innym dopływem Białej Przemszy jest Sączenica (zwana także Tarnówką), której źródła znajdują się w Domaniewicach u wylotu Doliny Wodącej. Północno-wschodnia część gminy znajduje się w zlewni rzeki Pilicy, której dopływami są: Udorka i Jeżówka.

Gmina posiada szereg atutów, które sprzyjają rozwojowi wypoczynku i turystyki. Do najistotniejszych z nich należą: wysokiej rangi zasoby i walory środowiska przyrodniczego, kulturowego i krajobrazu, co sprawia, iż część gminy włączona jest w Zespół Jurajskich Parków Krajobrazowych. Przez gminę przechodzą najatrakcyjniejsze szlaki turystyczne Jury - Szlak Orlich Gniazd i Szlak Warowni Jurajskich.

Osoby przybywające do gminy często chwalą smak wolbromskiego pieczywa, nie raz zachwyca ich także urok pejzażu i autentyczny, bogaty folklor. Organizowane od XV wieku czwartkowe targi wciąż przyciągają tłumy. O ich popularności może świadczyć fakt, że od kilku lat trwają one już od środowego popołudnia.

FAUNA I FLORA

Szata roślinna uzależniona jest od wielu czynników, wśród których do najważniejszych zaliczyć trzeba wszystkie omawiane powyżej a więc: budowę geologiczną i rzeźbę terenu, kli mat oraz gleby. Z punktu widzenia podziałów szaty roślinnej na krainy; tereny wokół Wolbromia należą do działu bałtyckiego. Najbardziej zbliżone wyglądem i składem gatunkowym do obrazu roślinności pierwotnej są lasy. Niemniej i one uległy w ostatnich stuleciach daleko idącej przebudowie pod wpływem działalności człowieka. Siedliska lasów mieszanych zastąpiły częściowo monokultury iglaste z przewagą sosny. W przeszłości dla terenów wyżynnych charakterystyczne byty naturalne zespoły lasów bukowych, którym towarzyszyły: dęby. jawory, graby i sosny. W podszyciu takiego lasu do dziś występuje często jarzębina, leszczyna i dziki bez, a w runie bluszcz, kopytnik i jeżyna. W podmokłych dnach dolin usadowiły się drzewostany olchowe. W skład zbiorowisk łęgowych wchodzą poza olszą czarną, jawor, klon zwyczajny, jesion i wierzba. Znaczną część runa tworzą byliny, a warstwę przyziemną m.in. tojeść roze słana i jaskier rozłogowy.

Występujące na żyznych ziemiach lasy, grądowe składają się najczęściej z grabu, jaworu, klonu, lipy drobnolistnej i jodły. Znacznie rzadsze są przypadki występowania odmian dębu: szypułkowego i bezszypułkowego. Specyficznym dla terenów juraj skich zespołem są lasy jaworowe, z domieszką wiązu górskiego i buka. Bory mieszane związa ne były z bielicowymi glebami wierzchowiny. Zauważalne też są torfowiska niskie, na które składają się młaki i mokradełka. Innym zagadnieniem jest bardzo wczesne powstanie na tym terenie półnaturalnych zbiorowisk roślinności. Przemiany flory pod wpływem działalności człowieka polegają na pojawieniu się gatunków związanych z siedzibami ludzkimi, jego działalnością gospodarczą. Niektóre zbiorowiska roślinne są zupełnie nowe, określamy je mianem polnych, czy też ruderalnych. Inne są wynikiem głębokich przemian w zbiorowiskach naturalnych, dotyczy to zwłaszcza zbiorowisk łąkowych i pastwiskowych. W pełni naturalne formy występują jedynie na siedliskach, uznanych za całkowicie nieprzydatne dla rolnictwa. Mimo to stan obecny daje wyobrażenie o warunkach jakie panowały w XIV wieku na terenach osadniczych, gdzie powstał Wolbrom.

Pradawne bogactwo fauny Małopolski południowo-zachodniej istnieje już tylko w formach śladowych. Dotyczy to zwłaszcza terenów wyżynnych niezwykle intensywnie zagospodarowywanych w XIX i XX wieku. Przed epoką industrialną zasiedlenie przez poszczególne gatunki fauny było przede wszystkim konsekwencją geograficznego zróżnicowania terytorium. Widać to wyraźnie na przykładzie ichtiofauny zależnej od charakteru sieci rzecznej. Ryby decydują w dużej mierze o równowadze biocenotycznej wód. Niegdyś odnotowywano w dorze czu górnej Wisły 42 gatunki ryb zakwalifikowanych jako naturalne dla rzek tego obszaru. Ich występowanie uzależnione było od lokalnych warunków termicznych, wielkości przepływów oraz głębokości akwenu wodnego. Należały do nich m.in. łosoś, jesiotr zachodni, troć, pstrąg potokowy, świnka, lin, sandacz, szczupak, głowacz, sum, piskorz i miętus. W wodach położonych w pobliżu Wolbromia do dziś występuje pstrąg potokowy.

Nieodłącznym elementem środowiska rozprzestrzenionym na znacznej powierzchni, lub gęstości występowania są ptaki wodno-błotne. Pojęcie to obejmuje zarówno ptaki gnieżdżące się na wodach wśród roślinności wodnej i nawodnej, jak i w pewnej odległości od wody, pod warunkiem regularnego czerpania z niej pożywienia (bocian biały, lub związany z 1asami bocian czarny). Należą do nich zarówno gatunki ptaków przelotnych (nur, gęsi), jak i te, które zimują w Polsce. Przebywające w okresie lęgowym szukają wód stojących lub cieków o wolnych prze pływach (perkoz, bączek, czapla siwa). Gatunkiem gniazdowników mieszkają- cym równie swo bodnie nad wodami stojącymi, jak i płynącymi są kaczki właściwe i nurkujące. Do bardzo licz nych gatunków należą chruściele (łyska, kokoszka wodna i kurka) oraz siewki, do którego to gatunku zaliczamy również czajki. Świat ptaków słodkowodnych uzu- pełniają brodźce, biegusy mewy, rybitwy, zimorodki, pluszcze, pokrzewki, pliszki i trznadle.

Z wodami Małopolski związany jest również błotniak stawowy i rybołów. Większość ptaków lęgowych wyko­rzystuje jako miejsce swego pobytu trzcinowiska, oczerety, wyspy, zarówno nagie, jak i poro śnięte roślinnością zieloną lub krzaczastą. Podobną rolę jak wyspy spełniać mogą łachy piasz czyste lub kamieniste. Ptaki wodno-błotne stykają się na swoich terenach z gatunkami charak terystycznymi dla pól i zakrzewień śródpolnych, takich jak: bażant, kuro- patwa, cietrzew, skow ronek, pliszka żuła, łozówka, czy cierniówka. Na terenach suchych największym ptakiem dra pieżnym jest orzeł przedni, obok niego występują w Małopolsce jastrzębie oraz liczne rodziny sów, w tym puchacze. Bardzo bogate ornitologicznie są lasy wyżynne. Na Wyżynie Krakow sko-Częstochowskiej odnotowano występowanie takich gatunków jak: trznadle, muchówki turkawki, dzięcioły zielone, czarne i zielonosiwe, drozdy, kosy, zięby, wilgi, rudziki i sześć gatunków sikorek. Zimują również na tym terenie kwiczoły, jemiołuszki i czeczotki. Ten cha rakterystyczny dla całej Małopolski ptasi świat tylko częściowo może być wiązany z okolicami Wolbromia z racji charakteru cieków wodnych i wód stojących po części już nie istniejących. Do dziś odnotować można stanowiska puchacza, sowy, zimorodka, czy pluszcza.

Największym drapieżnikiem występującym w borach i lasach Małopolski był niedźwiedź brunatny, do dziś posiadający swoje rewiry w Karpatach. Obok niego do czasów historycznych występowały żubry i tury. Najliczniejsze populacje tworzyły wilki. Źródła odnotowują również występowanie rysia. Z drobnych drapieżców wymienić trzeba lisa, borsuka, kunę leśną i domo wą zwaną kamionką, tchórza i gronostaja. Zwierzyna płowa to przede wszystkim daniele, jele nie, sarny i łosie. Liczne są też dziki, a z drobnej zwierzyny polnej zające. Ssaki owadożerne to przede wszystkim jeże europejskie i ryjówki. Jaskinie jurajskie stanowią naturalne siedlisko różnych gatunków nietoperzy, z których najczęstszymi są: gacek wielkouch i nocek duży, ponadto zaobserwować możemy występowanie nietoperzy leśnych. Świat gryzoni jest tradycyjnie bardzo bogaty. Spośród nich warto wymienić: wiewiórki i orzesznice, myszy leśne i nornice rude.
Gady i płazy występujące na tym terenie są typowe dla całej Europy Środkowej. Niemniej ich rozmieszczenie ma charakter wybitnie regionalny i jest związane z warunkami środowiska naturalnego. Gady reprezentowane są przez 7 gatunków. Występuje wąż Eskulapa, a obok nie go: żmija zygzakowata, jaszczurka żyworodna, jaszczurka zwinka, padalec zwyczajny, gniewosz plamisty i zaskroniec. Płazy reprezentowane są przez takie gatunki jak: salamandra plamista, kumak nizinny, traszka grzebieniasta i zwyczajna, rzekotka drzewna, ropucha szara i zielona oraz żaba trawna i jeziorna. W rozsiedleniu nie ma i nie było w przeszłości zbyt wyraź nego podziału na gatunki nizinne i górskie, czego wyrazem obserwowane do dziś przemieszanie stanowisk niezależnie od piętra szaty roślinnej.

ZABYTKI

- Kościół parafialny drewniany z wieżą - z 1780r. wraz z najbliższym otoczeniem, z drzewostanem w obrębie ogrodzenia- Dłużec
- Kaplica p.w. św. Józefa zw. „na kopcu” wraz z najbliższym otoczeniem z kopcem i zachowanym drzewostanem
- Park krajobrazowy podworski oraz budynek dawnej stajni - Domaniewice
- Kościół drewniany, cz. murowany z 1766r i 1870r wraz z otoczeniem, w granicach cmentarza przykościelnego - Poręba Dzierżna
- Dwór z k. XVIIIw. wraz z parkiem - Poręba Dzierżna
- Teren wokół dworu, dawny warzywnik i sad, dwa stawy rybne wraz z groblą, dawna leśna część parku oraz droga polna od źródła do drogi publicznej asfaltowej - Poręba Dzierżna
- Zespół kościoła parafialnego, jego najbliższe otoczenie wraz z ujmującym je murem ogrodzeniowym z bramkami oraz dzwonnicą - Poręba Górna
- Kościół parafialny z XVw., przebudowany w XVIIIw., wraz z dzwonnicą, starodrzewiem, murem ogrodzeniowym z niszami oraz plebanią z XIX/XXw. - Strzegowa
- Kościół parafialny z XVw. przebudowany w XVIIw. wraz z dzwonnicą i najbliższym otoczeniem w granicach ogrodzenia - Wolbrom
- Kościół szpitalny z XVIIw. p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP z 1638r wraz z dzwonnicą i najbliższym otoczeniem w obrębie ogrodzenia - Wolbrom

źródło: www.umigwolbrom.pl


wyświetleń: 7033

autor: agrojura.pl

Atrakcje w gminie Wolbrom

  • Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Wolbromiu

    data dodania: 2009-08-18 14:24:20

    Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Wolbromiu znany jako kościółek Mariacki został ufundowany w 1638 roku prze ks. Marcina Wolbrama jako przyszpitalna świątynia szpitala z przytułkiem dla ubogich. W XVII wieku prebendarz ... czytaj dalej »

  • Skała i jaskinia Biśnik

    data dodania: 2009-08-02 21:28:54

    Jaskinia Biśnik, fot. Paweł AbuckiBiśnik – skała i jaskinia (Jaskinia na Biśniku) na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej w jej północnej części w pobliżu wsi Smoleń (województwo śląskie) na krawędzi Doliny Wodącej. Jest ważnym stanowiskiem archeologicznym. Najstarsze ... czytaj dalej »

Strona główna

Informacje o 48 gminach jurajskich, baza agroturystyk, hoteli, pensjonatów, punktów gastronomicznych, atrakcje, aktualne wydarzenia